TAM GÜN YASASI NELER GETİRECEK?
ÜNİVERSİTE VE SAĞLIK PERSONELİNİN TAM GÜN ÇALIŞMASINA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN HAKKINDA GÖRÜŞLERİMİZ
Tam gün yasası, diğer adı ile “ÜNİVERSİTE VE SAĞLIK PERSONELİNİN TAM GÜN ÇALIŞMASINA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN” tıp sektöründe önemli değişiklikler getirecektir. Biz Amerikan Board Sertifikalı Doktorlar Derneği Yönetim Kurulu olarak bu yasayı destekliyoruz. Türk Tabipler Birliği ve İstanbul Tabip Odasının getirdiği eleştirilere kesinlikle katılmıyoruz. Bunları madde madde açıklayalım.
- ÜNİVERSİTE VE SAĞLIK PERSONELİNİN TAM GÜN ÇALIŞMASINA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN ’un halkımıza faydaları:
Bu kanunun uygulanması ile halkın sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaşacaktır. Devlet Hastanelerinde uzman doktorlar saat 08.00 – 15.00 ve üniversitelerde ise profesörler saat 8.00 ile 13.00 arasında az bir zaman diliminde hasta bakımı, konferans, bilimsel araştırma, akademik yayın ve öğle yemeği gibi bir imkansızı gerçekleştirmeye çalışıyorladı. Bu durumda az sayıda hasta bakıldığı için kamu hastahanelerinde uzun kuyruklar örneğin sabah 05.00’da muayene olmak için sıraya girme gibi abuk sabuk uygulamalar başgösteriyordu. Artık sayın uzmanlarımız ve hocalarımız 08.00-17.00 arasında kamu hastaneleri ve üniversite hastanelerinde hasta bakacaklar, isterlerse saat 19.00 veya 20.00’a kadar mesai yapabileceklerdir. Bunun neticesinde hastahane kuyruklarında önemli azalmalar olacaktır. Fazla çalışanın performans sistemi ile desteklenmesi kaliteyi arttıracaktır. Performans sisteminin gereksiz ameliyat ve testleri arttıracağı görüşü ileri sürülmektedir. Hatta bunu eski Sağlık Bakanı Prof. Dr. Osman Durmuş’ta dile getirmiştir. Bu da bir olasılıktır. Hiçbir şey kusursuz olmaz. Hangi hastadan hangi testin isteneceği hangi hastanın ne ameliyat olacağı doktorun ve cerrahın bilgi, tecrübe ve vicdanına kalmıştır. Bunu bir başka şahıs veya kurumun denetlemesi imkansızdır. Özel sektörde bunu piyasa yani hastalar denetler. Gereksiz ameliyat yapanların veya gereksiz testler isteyenelerin uzun vadede hasta sayısı düşer, çünkü hastalar onları tercih etmez. Ancak bu kuralın kamu sağlık sisteminde işlemeyeceği açıktır. Sonuçta bu durum hekimin vicdanına kalmıştır. Özetle tam gün yasası vatandaşın sağlık hizmetlerine erişimini arttıracak, hastane kapılarındaki kuyrukları en azından %50 azaltacak, tedavi edici hizmetlerde elle tutulur ve gözle görülür bir iyileşme yaratacaktır.
- Eğitim ve öğretim düzeyi artacaktır. Eskiden profesörler öğleden sonra muayenehanelerine veya özel hastaneye gittikleri, buralarda ameliyatlarını yaptıkları için asistanlar ve tıp öğrencileri yeteri kadar iyi eğitim alamıyorlardı. Bazı cerrahi hocalarımız ameliyatlarının çoğunluğunu özel hastanede yapıyorlardı. Bazı iç hastalıkları profesörleri üniversitede hasta bakmıyorlardı. Bu durumda öğrenciler ve asistanlar iyi eğitim alamıyordu. Örneğin ABD’de 3 yıl olan iç hastalıkları eğitimi Türkiye’de 5 yıldı. Nedeni ise öğleden sonra ne bir konferans, ne bir eğitim, ne de bir aktivite olmaması idi. Tam gün yasası ile bu değişecek. Eğitim, araştırma ve bilimsel yayında Türkiye sayı ve nitelik açısından çağ atlayacak.
- Bu yasa ile “bıçak parası” adlı bir kavram tarihe karışacak.
- Malpraktis (tıbbi kötü uygulamalara karşı tazminat) uygulamasının önü açılacak.
- Özel hastanelerin hekimlere yönelik yanlış uygulamasına son verilecek. Özel hastanede çalışan hekimlerin SSK primleri hekimlerin hakedişlerinden ödenmektedir. Özel hastaneler hem işçi hem de işveren primini hekimden tahsil etmektedir. Bildiğimiz kadarı ile başka hiçbir iş kolunda böyle bir uygulama yok. Tam gün yasası bunu da yasaklıyor. Uygulamanın geçerli olmasını ve yürütülmesini talep ediyoruz.
- Özel hastaneler yatan hastalara konsultasyon yapıldığında hekimin aldığı ücretin %40 ile 60 ını almaktadırlar. Bu oran hastaneden hastaneye değişmektedir. Bir ücret bir hizmet karşılığında alınmalıdır. Ancak yatan hasta bakımı, takibi ve konsultasyonunda özel hastane kendisi bir hizmet vermeden hekim ücretinin önemli bir kısmını kendine almaktadır. Buna da açıkça komisyon denmektedir. Buda yasaklanmalıdır. Hükümet özel hastane ücretlerine rakamsal değil açılımsal bir denetleme getirmelidir. Hasta veya sigorta şirketi hastaneye ne kadar, doktora ne kadar ödediğini açıkça görebilmelidir.
- ÜNİVERSİTE VE SAĞLIK PERSONELİNİN TAM GÜN ÇALIŞMASINA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN özel hastanede ameliyat yapan cerrahlar, hastaları özel hastaneye yönlendiren profesörler ve muayenehaneye yönlendiren hekimler için elverişli değil ve bu uygulamaları tamamen ortadan kaldırıyor. Bu kesimlerin bu yasaya şiddetle karşı çıkmaları bu yüzden şaşırtıcı değil.
- Tam gün yasasında eleştirilcek bir nokta hekimin emeği karşılığında aldığı performans ücretinin emekliliğe yansımaması ve alınacak ücretin bir üst sınırının olması. Bu eleştirilere biz de katılıyor ve hak veriyoruz. Hükümet bu yönde düzeltme yapmalıdır.
- Tam gün yasasının başarısı özel hastanelerin durumunu ve kaderini direk olarak belirleyecek. Ülkemizde sağlık anayasal bir hak ve devlet tarafından hem finanse edilen hem de sunulan bir hizmet. Özel hastanelerin ve özel sağlık sigortalarının var olma sebebi devletin bu güne dek bu hizmeti dünya standartlarında verememiş olmasıdır. Tam gün yasası ve başarılı sağlık hizmeti kamu hastaneleri önündeki kuyrukları azaltacağından daha çok kişi devlet ve ünversite hastanelerinden faydalanacaktır. Bu yasanın başarılı olması durumunda özel hastane ve özel sağlık sigortası diye bir şeye gerek kalmaz. Ancak yine de üst gelir grubu doğum, estetik, zayıflama vb konularda özel hastane, muayenehane gibi özel kurumlardan hizmet talep etmeyi sürdürecektir. Burada işverenin tutumu önemli. Özel sektör çalışanlarına “Devletin ve SGK anlaşmalı özel sağlık kurumlarının hizmeti iyi, özel sağlık sigortaları da zaten çok pahalı ve gereksiz” derse bu tutum özel sağlık sigortaları ve özel hastanelerin çöküşü olur.
- Neticede TAM GÜN YASASI yani “ÜNİVERSİTE VE SAĞLIK PERSONELİNİN TAM GÜN ÇALIŞMASINA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN” Türk halkının faydasınadır ve ABCD Derneği tarafından desteklenmektedir.
Doç. Dr. Ahmet Selçuk Can
Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı
Amerikan Board Sertifikalı Doktorlar Derneği Başkanı
