Amerikan Board Sertifikalı Doktorlar Derneğinin amaçlarından biri de Türkiye’ye Amerika Birleşik Devleteri’nde eğitim alan uzman doktorları geri çekerek tersine beyin göçü köprüsü kurmaktır. Ancak Türkiye’deki mevcut tüzükleri ve uygulamaları göz önüne aldığımızda, Dernek Başkanı olarak ben Doç. Dr. Selçuk Can bugün (1 Eylül 2006), itibarı ile ABD’de uzmanlığını (residency veya fellowship) tamamlayanlara kesinlikle geri dönmemelerini öneriyorum.
Çünkü Türkiye’ye geri döndüğünüzde ABD’de yaptığınız uzmanlık eğitimi ve almış olduğunuz Board Sertifikanız kabul edilmediği gibi üstüne üstlük sizden TUS sınavına girip bir-iki yıl daha Türkiye’de asistanlık yapmanız istenebilir. Daha bitmedi, bu bir-iki yıllık süreyi tamamlayıp denklik belgenizi aldığınızda, mecburi hizmet yapmakla yükümlüsünüz. Bu durumda tersine beyin göçünü devam ettirmek imkansız, ABD’de bulunan Türk resident ve fellowlar’a önerim kariyerlerini orada devam ettirmeleri olacaktır.
Uzmanlık eğitimini Türkiye’de almadığınız halde ve siz bu eğitimi alırken Türkiye Cumhuriyeti beş yeni kuruş dahi harcamadığı halde sizi mecburi hizmet ile yükümlü tutmaları tam bir haksızlık ve tamamen mantık dışı bir olay. Derneğimizin bu konuda Sağlık Bakanlığına gönderdiği yazıya bir cevap verilmemiştir.
2002 senesinde çıkartılan 24790 sayılı 19.06.2002 tarihli Tıpta Uzmanlık Tüzüğüne göre Türkiye’deki ihtisas süreleri bazı branşlar için 1 sene arttırılmıştır, mesela dahiliye ve pediatri ihtisası 5 sene olmuştur. Yurt dışında ihtisas yapanların bu sürenin dörtte üçünü yurt dışındaki eğitim kurumunda bizzat tamamlaması istenmiştir. Bu durum Amerika’da ihtisas yapan iç hastalıkları ve pediatri uzmanları için büyük sorunlara yol açmaktadır. Türkiye’de 5 yıl olan pediatri, Amerika’da 3 yıldır. Türkiye’de uzman açığı olduğu halde uzmanlık eğitiminin süresini arttırmak bir akılsızlık örneğidir. Eğitim misyonu ile görevli profesörler öğleden sonra eğitim kurumunda değilde özel hastane ve muayenehanelerinde olursa eğitimin neden uzatıldığını anlamak zor olmaz. Profesör maaşının uluslararası standartlara göre çok düşük veren sayın devletimiz onları mecburen böyle bir uygulamaya itiyor. Neticede ABD’de Pediatri Boardını alan bir hekim Türkiye’ye geldiğinde ondan Türkiye’deki 5 yıllık sürenin dörtte üçünü yani 3,75 yıl süresince bizzat ABD’de pediatri eğitimi aldığını dökumante etmesi istenir. Ancak ABD’de pediatri ve iç hastalıkları gibi ana branşlar üç yıldır. Bu durumda 19/06/2002 tarih ve 24790 Nolu tüzüğe göre Türkiye’de tekrar TUS sınavına girip, asistanlığa geri dönmek zorunda kalacaktır.
ABCD Derneği kayıtlarına göre Türkiye’ye ABD’den tersine beyin göçü 1997-2001 yılları arasında en fazla gerçekleşmiş iken, 2002 sonrası sadece senede 1-2 Board Certified veya Board Eligible doktora düşmüştür.
19/06/2002 tarih ve 24790 Nolu Tıpta Uzmanlık Tüzüğüne itiraz eden davalar açılmıştır. Ancak henüz sonuçlanmamıştır. Uygulamalar ABD’de eğitim gören hekimlerin aleyhinedir, açılan davaların da değişiklik yaratacağına inanmıyorum . Türkiye’ye dönmek isteyenlerin Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitim Daire Başkanlığına bir dilekçe yazarak ne tip belgeler istediklerini ve ihtisaslarının sayılıp sayılmayacağını öğrenmelerini ve yazılı bir cevap almalarını tavsiye ederim.
Doç. Dr. Selçuk Can, Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı
Amerikan Board Sertifikalı Doktorlar Derneği (ABCD)
